Yetki belgesi tek bir kötü değerlendirmeyle iptal edilmiyor, ama zincirin sonunda iptal var ve zincir düşünülenden kısa. Üç ayrı yol iptale çıkıyor: performans değerlendirmesinde ısrarla yeterlilik sağlayamamak, kayıtları uygunsuz tutmayı tekrarlamak ve bir yıl boyunca hiç faaliyet göstermemek.
Performans değerlendirmesi iptale nasıl gidiyor?
USHAŞ, sağlık tesisini ve aracı kuruluşu EK-2'deki performans kriterleri doğrultusunda yılda en az bir kez değerlendiriyor ve sonucu Portal üzerinden bildiriyor. Kısmen yeterli ya da yetersiz çıkan kurum, tespit tarihinden itibaren üç ay içinde kontrol değerlendirmesine tabi tutuluyor.
Kontrol değerlendirmesinde yeterlilik yine sağlanamazsa yetki belgesi askıya alınıyor: kısmen yeterlilik hâlinde üç ay, yetersizlik hâlinde altı ay. Askı süresinin bitiminden itibaren üç ay içinde ikinci kontrol değerlendirmesi yapılıyor. İkinci kontrolde de yeterlilik sağlanamazsa yetki belgesi iptal ediliyor (md. 9).
Tek bir yetersiz ölçüt karneyi düşürür mü?
Bu zincirin başlangıcı olan genel sonuç, beş ölçütün toplamından çıkıyor ve kural sert. En az üç ölçüt yeterliyse ve hiç yetersiz ölçüt yoksa kurum yeterli sayılıyor. En az iki ölçüt yeterliyse ve hiç yetersiz ölçüt yoksa kısmen yeterli. Ölçütlerden biri bile yetersizse, diğer dördü yeterli olsa da kurum yetersiz sayılıyor.
Beş ölçütün üçünde kademeler aynı mantıkla kuruluyor. Hasta taleplerine en geç iki iş günü içinde cevap verme oranı %90 üstüyse yeterli, %80-90 arası kısmen yeterli, %80 altı yetersiz. Bir aydan az randevu bekleyen hasta oranı da aynı sınırlarla ölçülüyor. Şikâyet oranı %3 altında yeterli, %3-5 arası kısmen yeterli, %5 üstünde yetersiz.
Hasta memnuniyetinde genel oran %85 üstüyse yeterli, %75-85 arası kısmen yeterli, %75 altı yetersiz. Ciro tarafında ise önceki yılın cirosunun en az %20 fazlası yeterli, %1-20 fazlası kısmen yeterli, önceki yıla eşit ya da daha az ciro yetersiz sayılıyor.
Kayıtlar yüzünden belge askıya alınır mı?
İkinci yol performansla ilgili değil, kayıtla. Sağlık tesisi ve aracı kuruluş kayıtlarının incelenmesi sonucunda kayıtların uygunsuz tutulduğu tespit edilirse yetki belgesi altı ay süreyle askıya alınıyor. Aynı fiil bir yıl içinde tekrarlanırsa belge iptal ediliyor (md. 16).
Buna bağlı bir başka yükümlülük de Portal tarafında: tesis ve aracı kuruluş Portal'a üye olmak ve veri girişini tam, doğru ve güncel yapmak zorunda (md. 8).
Faaliyet göstermemek iptal sebebi mi?
Son bir yıl içinde sağlık turizmi kapsamında faaliyet göstermeyen tesis ve aracı kuruluşun yetki belgesi iptal ediliyor. Ayrıca denetim sırasında sağlık turistinin tedavisini olumsuz etkileyen, hizmetin devamı hâlinde sağlığını ve güvenliğini tehlikeye sokan acil ve telafisi güç bir durum tespit edilirse yetki belgesi, bu durum ortadan kalkıncaya kadar askıya alınıyor. Askıyı sağlık tesisi için Bakanlık, aracı kuruluş için USHAŞ uyguluyor.
İptalin başka sonuçları var mı?
Yetki belgesi iptal edilen kuruluşlar için bir yıl süreyle yeni yetki belgesi düzenlenmiyor. Ayrıca faaliyeti durdurulan, belgesi askıya alınan ya da iptal edilen tesis ve aracı kuruluş, Bakanlıkça Ticaret Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığına bildiriliyor. Yani sonuç yalnız sağlık tarafında kalmıyor.
Yazılım bu işin neresinde?
Zincirin tamamı bir yıllık verilerden hesaplanan ölçütlerle başlıyor. Yılın sonunda öğrenmek geç: kaçırılmış bir cevap üç ay sonra karneye yansıyor ve düzeltecek zaman kalmıyor. Vera CRM beş ölçütü ve genel karneyi kendi kayıtlarınızdan sürekli hesaplar, eşiğe yaklaşan ölçütü ve onu aşağı çeken kayıtları adıyla listeler.
Kaynak: Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 26.04.2025, sayı 32882.